فایل فردا

مرجع دانلود فایل های دانشجویی

فایل فردا

مرجع دانلود فایل های دانشجویی

مبانی نظری اجاره، اجیر، مستأجر

مبانی نظری اجاره، اجیر، مستأجر
دسته بندی علوم انسانی
بازدید ها 0
فرمت فایل docx
حجم فایل 76 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 51
مبانی نظری اجاره، اجیر، مستأجر

فروشنده فایل

کد کاربری 1113
کاربر

مبانی نظری اجاره، اجیر، مستأجر

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری


خلاصه ای از کار:

اجاره

برای شناسایی تعریف اجاره مفهوم لغوی و اصطلاحی آن بیان می‌شود:

الف) اجاره در لغت

اجاره در لغت اسم برای اجر یا اجرت بوده و اجر به معنای مزدی است که در مقابل عمل پرداخت می‌شود.[1] همچنان که "کراء" غالباً به معنای "اجر" در اجاره‌ی غیر ذوی‌العقول است.[2] راغب در "مفردات" تصریح می‌کند: به مزدی که در مقابل عمل خوب داده می‌شود اجر گفته‌ می‌شود؛ برخلاف جزا که در مقابل مطلق عمل اعم از خوب و بد داده می‌شود.[3]

.................

ب) اجاره در اصطلاح

در اصطلاح فقه مشهور است که اجاره تملیک منفعت یا عمل در مقابل عوض می‌باشد.[4]

گروهی تعریف مشهور را از زوایای مختلف مورد انتقاد قرار داده‌اند. از جمله معتقدند که تملیکی بودن عقد اجاره با پاره‌ای از آثار آن سازگاری ندارد چه این که منافع در عقد اجاره، حین عقد موجود نیست و چون اجاره از عقود معاوضی است لذا می‌بایست کل منافع در برابر کل ثمن قرار گیرد و حال آن که منافع عین مستأجره معدوم است.[5]

.................

- اجیر

اجیر در لغت به معنی مزدگیر است.[6] یعنی‌کسی‌که‌ با گرفتن دستمزد برای دیگری کار می‌کند.[7] در اصطلاح فقه به کسی که نیروی کار خود را به اجاره می‌دهد اجیرگفته‌ می‌شود. ماده‌ی2 قانون کار در تعریف اجیر (کارگر) مقرر می‌دارد: «کارگر (اجیر) از لحاظ این قانون‌کسی است‌که به ‌هر عنوان در مقابل دریافت حق‌السعی اعم از مزد، حقوق، سهم سود و سایر مزایا (اجـرت) به ‌درخواست ‌کارفـرما‌‌ (مستأجـر) کار‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ می‌کند............

.................

-مستأجر

..............

- انواع اجاره

اجاره در برخی از منابع فقهی به اعتبار موضوع (موجَر) بر دو مقسم اجاره‌ی اعیان و اجاره‌ی ابدان(انسان) تقسیم شده است[8] در حالی که در برخی از منابع فقهی دیگر و همچنین در قانون مدنی، تقسیم اجاره به اجاره­ی اشیاء، اجاره­ی حیوان و اجاره­ی انسان ترجیح داده شده است[9] که در ذیل بر همین مبنا مورد بررسی قرار می‌گیرد. ............

............

- اجاره‌ی اشیاء

...........

- اجاره‌ی حیوان

نظر به این‌که در اجاره‌ی حیوان، مستأجر به واسطه‌ی اجاره، مالک منفعت حیوان می‌شود اجاره‌ی حیوان در ردیف اجاره‌ی اشیاء قرار داده شده است؛ بنابراین در برخی از منابع اجاره‌ی اشیاء و اجاره‌ی حیوان در ذیل...........

..........

- اجاره‌ی انسان (اشخاص)

قانون مدنی اگر چه از اجاره‌ی انسان تعریفی به عمل نیاورده ‌است اما سرفصل ماده‌ی 512 آن به اجاره­ی اشخاص تعلق گرفته‌است. اجاره­ی انسان یا اشخاص که در کتب فقهی و حقوقی از آن بحث می‌شود در مقابل اجاره‌ی اعیان و حیوان و یا به طور کلی در مقابل اجاره‌ی اعیان بوده و منظور از اشخاص، اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی می‌باشد.

................

-مفهوم و ماهیت اجاره‌ی اشخاص

...........

الف) تملیکی یا عهدی بودن اجاره­ی اشخاص

...............

ب) ثمره­ی تملیکی یا عهدی بودن اجاره­ی اشخاص

.......

- اقسام اجاره‌ی اشخاص

اجاره­ی اشخاص از جهات مختلف و متعددی ممکن است مورد تقسیم واقع شود که احصاء تمامـی آن‌ها باعث طولانی شدن بحث شده و مجال موسعی را می‌طلبد. به طور مثال اجاره­ی اشخاص، از جهت موضوع عقد (عمل)، طرفین عقد (عامل) و ... می‌تواند مورد تقسیم واقع شود.

..............

- اجاره‌ی خدمه و کارگران

..........

الف) اجیر خاص

................

ب) اجیر عام (مطلق)

اجیر مطلق[10]که از آن به اجیر عام[11] و اجیر مشترک[12] نیز یاد می‌شود در مقابل اجیر خاص بوده و کسی است که اجیر می‌شود تا کاری را برای دیگری در مدتی معین بدون تعهد مباشرت در انجام آن کار، یا با تعهد مباشرت ولی بدون تعیین مدت و یا بدون تعیین هیچ‌یک از این‌ها متعهد می‌شود.[13]

............

- اجاره‌ی متصدیان حمل و نقل

..................

- ارکان اجاره‌ی اشخاص

اجاره­ی اشخاص به عنوان عقدی معوض، بر سه رکن استوار است: متعاقدین، ایجاب و قبول و عوضین.

- متعاقدین

متعاقدین که همان پدیدآورندگان اصلی عقد اجاره­ی اشخاص هستند عبارتند از: اجیر و مستأجر. وجود.............

.........

- ایجاب و قبول

..............

- عوضان (مورد معامله)

رکن سوم در عقود معاوضی، محل عقد است که از آن به عوضان یعنی عوض و معوض یاد می‌کنیم.

..........

- معوض (منفعت عمل یا شخص)

در اجاره­ی انسان، متعلق اجاره خود انسان است مثل این که شخص آزاد خود را اجیر غیر کند برای این که عملی را برای او انجام دهد مانند شیر دادن طفل، که غالباً تملیک عمل در مقابل اجرتی انجام می­گیرد.............

.........

- عوض (اجرت)

عوضِ منفعت حاصل از عمل اجیر که از آن به اجرت تعبیر می­شود یکی از ارکان اجاره­ی اشخاص..........

............

- مقایسه‌ی اجاره‌ی اشخاص با برخی از قراردادهای مشابه

...............

- اجاره‌ی اشخاص و تصدی حمل و نقل

با تصویب جلد اول قانون مدنی در سال 1307 هـ.ق، قانون مدنی اقسام عمده­ی اجاره‌ی اشخـاص را در...............

..........

- اجاره‌ی اشخاص و قرارداد کار

بعد از جنگ جهانی دوم و حوادث بعد از شهریور ماه 1320، ملاحظات اقتصادی‌ و اجتماعی، وضع ‌قوانین ‌و مقررات ‌متناسب با نیازهای ‌جامعه ‌را اقتضاء‌ می‌کرد. تا این‌که درسال 1325 متنی به نام قانون کار به تصویب رسید، این مصوبه جای خود را به قانون کار 1328 و سپس به قانون کار 1337 داد؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز بر مبنای برخی ملاحظات و بعضاً با ملاحظات شرعی علیرغم فراز و نشیب‌های فراوان بالأخره قانون فعلی در آبان ماه 1369 به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید.[14]

.............

الف) تمیز اجاره­ی اشخاص از قرارداد کار

..............

ب) فایده‌ی تمیز قرارداد کار از مقاطعه‌کاری

.............

- اجاره‌ی اشخاص و عقد استصناع

............

- اجاره‌ی اشخاص و عقد ودیعه

...............

-اجاره‌ی اشخاص و عقد وکالت

.................

- مفاهیم مرتبط

.........

- مدعی و منکر

«مدعی در لغت، اسم فاعل از دعا – یدعو از باب افتعال، به معنی خواهنده است خواه به دروغ یا به راست باشد. اما در اصطلاح مدعی کسی است که چیزی را از دادگاه به ضرر دیگری می­خواهد و به او خواهان گفته‌می­شود. طرف مقابل که دعوا علیه او اقامه شده است، مدعی‌علیه­ و یا خوانده نامیده می‌شود.»[15]

...........

الف) معیار تمیز مدعی از منکر

.................

ب) حکم مدعی و منکر

................

- تداعی

................

الف) رسیدگی به دعوا براساس قاعده­ی مدعی و منکر

...............

ب) رسیدگی به دعوی براساس قاعده‌ی عدل و انصاف

................

فهرست منابع:

1- قرآن کریم.

2- آل کاشف الغطاء، محمد حسین بن علی بن محمدرضا. تحریر المجله. ج 1، نجف اشرف: المکتبه المرتضویه، 1359 هـ. ق.

3- ابن زکریا، ابوالحسن احمد بن فارس. معجم مقاییس اللغه. ج 1، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1404 هـ.ق

4- ابن زهره الحلبی، سید حمزه بن علی. غنیه النزوع. قم: موسسه الامام الصادق (ع)، 1417 هـ.ق

..................


[1] - ابوالفضل جمال الدین محمد بن مکرم ابن منظور، لسان العرب، ج4، ص 10 – ابوالحسین احمد بن فارس بن زکریا، معجم مقاییس اللغة، چاپ اول، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1404 هـ.ق، ج 1 ، ص 63

[2] - الخلیل بن احمد الفراهیدی، العین، چاپ اول، قم، مؤسسه دارالهجره، 1409 هـ.ق، ج 5 ، ص 403 – اسماعیل بن عباد الصاحب، المحیط فی اللغة، چاپ اول، بیروت، عالم الکتاب ،1414 هـ.ق، ج 6 ، ص 316

[3] - ابوالقاسم الحسین محمد الراغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، چاپ اول، لبنان، دارالعلم، 1412، هـ.ق ، ص 64

[4] - زین الدین بن علی العاملی(شهید ثانی)، مسالک الافهام، ج 5 ، ص 71 – محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج 27 ، ص 204

[5] - محمد بن مکی العاملی (الشهید الاول)، القواعدو الفوائد، بی چا، قم، منشورات مکتبه المفید، بی تا، ج 2 ، ص 272

[6] - معلوف لویس، المنجمد فی اللغه و الاعلام، بی چا، قم، انتشارات اسماعیلیان، 1363 هـ.ق ، ص 8

[7] - سید علی اکبر قرشی، قاموس قرآن،‌ چاپ ششم،‌ تهران،‌ دارالکتب الاسلامیه، ‌1412 هـ.ق ، ج1،‌ ص 25

[8] - محمد حسین غروی نائینی، منیةالطالب فی حاشیةالمکاسب، چاپ اول، تهران، المکتبةالمحمدیة،1373هـ.ق،ج1،ص15ــ محمد فاضل لنکرانی، تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیلة(الاجارة)،چاپ اول، قم،مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)،1424هـ.ق،ص257

[9] -مؤسسة دائرة معارف الفقه الاسلامی، موسوعة الفقه الاسلامی طبقاً لمذهب اهل البیت(ع)، ج4، ص278ــ ماده 467 ق.م : « مورد اجاره ممکن است اشیاء یا حیوان یا انسان باشد.»

[10] - شیخ یوسف بحرانی، حدائق الناضره، ج 21 ، ص 558

[11] - الشیخ عبدالله المامقانی، مناهج المتقین فی فقه ائمه الحق و الیقین، بی جا، قم، موسسه آل البیت لاحیاء الترات، بی تا ، ص 39

[12] - شمس الدین محمد بن شجاع القطان، معالم الدین فی فقه آل یاسین (دوره فقیهه کامله علی وفق مذهب الامامیه)، چاپ اول، قم، موسسه امام صادق (ع) ، 1424هـ.ق، ج1 ، ص473

[13] - محمدحسن نجفی، جواهر الکلام، ج 27 ص 268ــ ابوالقاسم بن محمدحسن میرزای قمی، جامع الشتات فی اجوبه السؤالات، چاپ اول، تهران، موسسه کیهان، 1413 هـ.ق، ج1 ، ص 292

[14] - عزت الله عراقی، حقوق کار، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت، 1381هـ.ش، ص69-80

[15] - محمد جعفر جعفری لنگرودی ، ترمینولوژی حقوق، چاپ چهاردهم، تهران، کتابخانه گنج دانش، 1383، ص 631

مبانی نظری حل اختلافات مربوط به انعقاد عقد بین اجیر و مستأجر

مبانی نظری حل اختلافات مربوط به انعقاد عقد بین اجیر و مستأجر
دسته بندی علوم انسانی
بازدید ها 0
فرمت فایل docx
حجم فایل 80 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 58
مبانی نظری حل اختلافات مربوط به انعقاد عقد بین اجیر و مستأجر

فروشنده فایل

کد کاربری 1113
کاربر

مبانی نظری حل اختلافات مربوط به انعقاد عقد بین اجیر و مستأجر

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری


خلاصه ای از کار:

چگونگی حل اختلافات مربوط به انعقاد عقد

برای شکل­گیری هر عقدی، ارکانی لازم است تا پیمان بر آن استوار گردد. عقد اجاره‌ی اشخاص نیز برای وقوع به سه رکن نیاز دارد. اول، ایجاب و قبولی که حاکی از عقد و اراده و خواست طرفین است؛ دوم، متعاقدین............

...............

- اختلافات مربوط به عقد

اختـلافـات بین اجیر و مستـأجر گاهی مربوط به خود عقد و ایجـاب و قبـول می­شود که حاکی از اراده­ی..............

.............

- اختلاف اجیر و مستأجر در اصل وقوع عقد اجاره

اولین قدم برای ایجاد یک رابطه‌ی حقوقی این است طرفین، نیت و انگیزه‌ی ایجاد رابطه‌ی حقوقی را داشته باشند و به عبارت دیگر قصد و رضای طرفین بر آن تعلق گرفته باشد.

..............

الف) اختلاف قبل از انجام کار

هر گاه اجیر و مستأجر در وقوع عقد اجاره با همدیگر اختلاف داشته باشند و یکی از طرفین مدعی وجود اجاره و طرف دیگر منکر وقوع آن باشد، مدعی وقوع اجاره خواه اجیر باشد یا مستأجر موظف است دلیل و بینه‌ای برای ادعای خود ارائه نماید. در صورتی که مدعی بیّنه نداشته باشد قول منکر اجاره مقدم می­شود[1]و سپس منکر طبق قانون «البیّنه علی المدعی و الیمین علی من انکر»، بر عدم وقوع اجاره سوگند یاد می‌کند.[2] ولی برخی معتقدند که ادعای اجاره در این صورت از دعاویی است که الزامی ایجاد نمی‌کند و لذا سوگند متوجه منکر آن نمی­شود.[3]

..................

ب) اختلاف بعد از انجام کار

هرگاه نزاع اجیر و مستأجر در وقوع عقد اجاره پس از انجام کار و استیفاء منفعت باشد، بنابراین که مدعی وقوع اجاره، اجیر باشد یا مستأجر، دو صورت فرض می­شود:

..................

- اختلاف در نوع عقد

توافق اراده­ی طرفین یکی از شرایط تأثیر اراده در خلق ماهیت اعتباری عقد است. منظور از توافق اراده­ی طرفین این است که آنچه طرفین، انشاء آن را اراده می‌کنند یکی باشد. لزوم توافق اراده­ی طرفین را به عنوان یکی از شرایط تأثیر قصد، با تحلیل ماهیت عقد و همچنین از برخی مقررات مربوط به عقود و تعهدات به طور کلی مانند ماده‌ی 183 و 194 می‌توان استنباط کرد. [4]

................

- اختلاف طرفین در اجاره و تبرع

گاهی اتفاق می‌افتد که طرفین قرارداد در اذن بر استیفای منفعت متفق هستند، و لیکن مالک منفعت..........

............

الف) بروز اختلاف قبل از انجام کار

هر گاه طرفین قرارداد قبل از انجام کار اختلاف کنند که آیا انجام کار به نحو اجاره بوده یا تبرعاً صورت گرفته است بنابر‌این که مسأله را از باب تداعی بدانیم یا این‌که اجاره اثبات نگردد، طرفین سوگند یاد می‌کنند و در نتیجه هر یک از طرفین اگر مالی در دست دیگری داشته باشد به آن رجوع می‌کند و اجرتی بر مأذون در استیفاء منفعت تعلق نمی‌گیرد[5]زیرا استصحاب عدم اجاره، حق اجرتِ طرف مقابل را نیز نفی می­کند.[6]

.............

ب) بروز اختلاف بعد از انجام کار

زمانی که تنازع و دعوا بعد از انجام کار رخ بدهد چه این که استیفاء کننده‌ی منفعت، تمام منفعت را استیفاء کرده باشد یا بعضی از آن را، آیا مالک مستحق اجرت منفعتی که از ناحیه طرف مقابل استیفاء شده است می باشد یا نه؟

............

- اختلاف طرفین در اجاره و جعاله

هرگاه یکی از طرفین قرارداد مدعی اجاره در مقابل اجرت معین باشد و طرف دیگر، مدعی جعاله در مقابل جعل شود، از آن جهت که هر یک از طرفین می‌خواهد حقی را بر دیگری اثبات یا از خود نفی کند مورد از موارد تداعی بوده و با تحالف هر کدام از متداعیین، حکم به سقوط دعوای آن‌ها شده و قراردادشان باطل................

............

- اختلاف طرفین در اجاره و استیجار

هر گاه مالک عینی ادعا کند که آن را اجاره داده است ولی متصرف در عین ضمن رد ادعای مالک عین، ادعا کند که برای محافظت از عین اجیر شده است. مانند این که مالک ادعا کند که خانه‌ام را اجاره دادم در مقابل فلان مبلغ در سال، و ساکن خانه نیز ادعا کند که مرا برای حفظ خانه درمقابل فلان مبلغ اجیر کرده‌ای.[7]

..............

- اختلاف در کیفیت عقد

توافق اراده­ی طرفین نه تنها درماهیت عقد بلکه در خصوصیات عقد (مطلق یا مشروط) نیز ضروری است وگرنه عقدی واقع نخواهد شد.[8]

اما اگر بین اجیر و مستأجر در مشروط یا مطلق بودن عقد اختلاف شود، تکلیف چیست؟

............

الف)اختلاف قبل از انجام کار

براساس قول اول، که مورد مسأله را از باب مدعی و منکر می‌داند. مدعی وجود شرط وظیفه دارد آن‌را اثبات نماید. در صورت ناتوانی از اثبات ادعای خود، منکر وجود شرط، بر عدم وجود شرط یعنی مطلق بودن عقد اجاره، قسم یاد می‌کند و قول وی مقدم می‌شود و طرفین عقد اجاره، هر یک ملزم به ایفاء تعهد خود (بدون شرط) می‌باشند...........

...........

ب) اختلاف بعد از انجام کار

............

- اختلاف در صحت و بطلان عقد

گاه یکی از طرفین (اعم از اجیر یا مستأجر) برای اجرای قرارداد یا گرفتن خسارت ناشی از عهدشکنی.......

.............

- جریان اصل عدم یا اصل صحت

بین فقها معروف است[9] که در حل اختلاف بین اجیر و مستأجر در صحت و فساد عقد، قول مدعی صحت به ضمیمه­ی سوگندش مقدم می‌شود.

..............

- قلمرو اجرای اصل صحت

به طور کلی می­توان در خصوص قلمرو اجرای اصل صحت نظرات فقها را در چند دسته خلاصه کرد.

...........

- قاعده ی کلی در اجرای اصل صحت

..........

- اختلاف در مدت عقد

..........

-اختلاف در مدت از حیث طول مدت زمان

...........

- اختلاف در مدت عقد از حیث تعیین یا عدم تعیین

...........

- اختلاف در متعاقدین

گاهی در قراردادها طرف قرارداد چنان برای شخص اهمیت دارد که حاضر نیست با غیر آن شخص رابطه‌ی قراردادی داشته‌باشد به طوری که در صورت اشتباه در شخص طرف قرارداد یا تغییر طرف قرارداد حاضر به انجام تعهد نمی‌باشد و لذا اشتباه در شخص یا تغییر و تبدیل طرف قرارداد منشأ بروز اختلافاتی میان اجیر و مستأجر می‌گردد که در ذیل دو مبحث به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

............

- اختلاف در شخص اجیر یا مستأجر

..........

- اختلاف در تغییر و تبدیل اجیر و مستأجر

................

- اختلاف در عوضین

اختلاف بین اجیر و مستأجر در قرارداد اجاره‌ی اشخاص به عنوان قراردادی معوض گاهی در منفعت اجیر و گاهی در اجرت رخ می‌دهد که در ذیل به هر یک از آن‌ها پرداخته می‌شود.

............

-اختلاف در منفعت (عمل)

یکی از شرایط انعقاد و درستی عقود معوض از جمله اجاره­ی اشخاص معلوم و معین بودن عوضین است.[10]مجهول بودن منفعت (یکی از دو عوض) موجب غرر و به موجب حدیث نبوی(ص)[11]موجب ابطال عقد است.[12]

.................

- اختلاف در نوع عمل

گاهی بعد از قرارداد اجاره، طرفین در نوع عمل با هم اختلاف می‌کنند مثلاً هنگامی که اجیر در خیاطی و بافندگی مهارت دارد و هر کدام از طرفین در نوع منفعت که خیاطی بوده یا بافندگی اختلاف پیدا می‌کنند.[13]............

............

الف) وقوع اختلاف قبل از انجام کار

معروف است که هر گاه اختلاف مذکور قبل از انجام کار باشد مسأله از باب تداعی و تحالف می‌باشد.[14] این سخن زمانی تمام است که معیار و میزان در تشخیص مدعی، صورت و مصب دعوا باشد.[15]

...........

ب) وقوع اختلاف بعد از انجام کار

............

- اختلاف در میزان و مقدار عمل

..............

- اختلاف در اجرت

..........

-اختلاف در نوع اجرت

..........

- اختلاف در تعیین اجرت

............

- اختلاف در مقدار اجرت

..........

فهرست منابع:

1- قرآن کریم.

2- آل کاشف الغطاء، محمد حسین بن علی بن محمدرضا. تحریر المجله. ج 1، نجف اشرف: المکتبه المرتضویه، 1359 هـ. ق.

3- ابن زکریا، ابوالحسن احمد بن فارس. معجم مقاییس اللغه. ج 1، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1404 هـ.ق

....................

..............


[1] - همان

[2] - سید جواد بن محمد حسینی عاملی، مفتاح الکرامه، همان – محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج27، ص 241 ـ شیخ یوسف بحرانی، الحدائق الناصره ، ج 21، ص 634 – ابوالقاسم خویی، موسوعة الامام الخویی، ج 30 ، ص 422 و 423

[3] - سید محمود هاشمی شاهرودی، کتاب الاجاره ، ج 2، ص 334

[4] - ماده 183 ق.م مقرر می‌دارد:"عقد عبارت است ازاین که یک یا چند نفر تعهد بر امری نمایند و مورد در مقابل یک یا چند نفر دیگر قبول آنها باشد." همچنین ماده 194 ق.م مقرر می‌دارد:" الفاظ و اشارات و اعمال دیگر که متعاملین به وسیله‌ی آن انشاء معامله می‌نمایند،باید موافق باشد به نحوی که احد طرفین همان عقد را قبول کند که طرف دیگر قصد انشاء آن را داشته والا معامله باطل است."

[5] - الشیخ محمد بن الحسن الطوسی، المبسوط فی فقه الامامیه، ج 3 ،ص21 و الخلاف، ج 3 ص 388 و ص389 – السید حمزة بن علی بن زهرة الحلبی، غنیة النزوع، ص276 – نجم الدین جعفر بن الحسن (المحقق الحلی)، شرایع الاسلام، ج 2 ،ص 174 و 175 – الحسن بن یوسف بن علی بن المطهر(العلامه حلی)، تذکرة الفقها، ج 2، ص330، محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج 27 ، ص 198

[6] - موسوعة الفقه الاسلامی، ج 4، ص 418

[7] - موسوعه الفقه الاسلامی طبقاً لمذهب اهل البیت (ع) ، ج 4 ، ص 422

[8] - شیخ موسی نجفی خوانساری، منیه الطالب، چاپ اول ، قم ، موسسه نشر اسلامی، 1418 هـ . ق ، ج 1 ، ص 114

[9] - الحسن بن یوسف بن علی بن المطهر(علامه حلی)، قواعد ، ج 2 ، ص 310 - سید محمد کاظم طباطبایی یزدی، عروه، ج 5 ، ص 122 ، مسأله 11، سید محسن حکیم، مستمسک العروه الوثقی، ج 12 ، ص 172

[10] - ماده 190 ق.م ، بند 3

[11] - مرسله معروف « نهی النبی عن بیع الغرر» یا «نهی النبی عن الغرر». وسایل الشیعه، ج 17، ص 448 کتاب التجاره، ابواب‌آداب التجاره، حدیث 3

[12] - شیخ مرتضی انصاری، کتاب المکاسب، چاپ چهارم، قم ، انتشارات اسماعیلیان ،1376 هـ.ش، ج 2،ص 124

[13] - مسأله می تواند نظیر تنازع در عین مستأجره باشد مانند جایی که اختلاف شود مورد اجاره، قاطر بوده یا الاغ و در حل چنین اختلافی گفته شده است که مرجع حل اختلاف تحالف است.

[14] - شیخ محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج 27 ، ص 345 – مسأله ناظر به مسأله 12 و 13 از باب تنازع عروه الوثقی می باشد.

[15] - سید محسن حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ج 12، ص 174

مبانی نظری خلاقیت، افراد و مدیران خلاق، نوآوری، نوآوری سازمانی، بهره وری سازمان

مبانی نظری خلاقیت، افراد و مدیران خلاق، نوآوری، نوآوری سازمانی، بهره وری سازمان
دسته بندی علوم انسانی
بازدید ها 0
فرمت فایل docx
حجم فایل 76 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 41
مبانی نظری خلاقیت، افراد و مدیران خلاق، نوآوری، نوآوری سازمانی، بهره وری سازمان

فروشنده فایل

کد کاربری 1113
کاربر

مبانی نظری خلاقیت، افراد و مدیران خلاق، نوآوری، نوآوری سازمانی، بهره وری سازمان

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری


خلاصه ای از کار:

خلاقیت

- خلاقیت چیست؟

خلاقیت زیباترین و شگفت انگیزترین خصیصه انسان است.نگاه کردن متفاوت به مسائل و رسیدن به یک راه حل جدید همان چیزی است که عموماٌ از آن به خلاقیت تعبیر می شود.خلاقیت در حقیقت فرآیندی است که در ذهن فرد خلاق اتفاق می افتد و حاصل آن شکل گرفتن یک ایده جدید یا یک راه حل ابتکاری است.امروزه اهمیت خلاقیت و نقش زیربنائی آن در کلیه مسائل زندگی برای همگان آشکار گشته است.لازمه هرگونه تحول،پویایی و حرکت،خلاقیت است.بنابراین اغراق نیست اگر بگوییم انسان در کلیه پیشرفت هایش مدیون تفکر خلاق است (فیض بخش، ١٣٨١)……………

.............

- ویژگی های افراد خلاق :

خلاقیت را نمی توان فقط در انحصار عده ای معدود دانست.اگرچه استعدادهایی که این قبیل افراد از آن برخوردارند،در سطحی بسیار بالاتر است اما این صفتی نیست که بتوان آن را تنها مختص آنها دانست.خلاقیت در همه ما موجود است.این قابلیتی است که افراد انسانی را در مقامی بالاتر از همه موجودات زنده که در جهان زندگی می کنند قرار می دهد.توانایی های خلاق همچون سایر انواع هوش به درجات متفاوت در میان همه وجود دارد.آنچه بر عهده همه ما گذاشته شده است این است که آنها را شکوفا ساخته و به خدمت بگیریم.

ویژگی های افراد خلاق از نظر میهای سیکزنت میهالی:[1]

١- افراد خلاق مقدار زیادی انرژی دارند اما آنها همواره ساکت و آرام هستند.

٢- افراد خلاق ترکیبی از بازیگوشی و انظباط و یا مسئولیت پذیری و مسئولیت ناپذیری هستند.

٣- افراد خلاق تمایل به زیرکی دارند.همواره ساده لوحامه در بعضی اوقات رفتار می کنند.

٤- افراد خلاق تناوبی میان ابتکار و رویا هستند.

٥- افراد خلاق در تمام اوقات به طور استثنائی فروتن و سربلند هستند.

٦- انسان هایی که خلاق به نظر می رسند تمایل به داشتن یک جایگاه میان پیوستار درون گرایی و برون گرایی دارند.

٧- افراد خلاق به طور کاملاٌ قطعی از نقش های کلیشه ای انعطاف ناپذیر جنسیتی در جهت انسان بودن به دور از جنسیت فرار می کند.

٨- عموماٌ انسان خلاق،مستقل است.

٩- افراد خیلی خلاق درباره کارشان بسیار پر احساس هستند.آنها می توانند شدیداٌ عینی گرا و خیلی خوب باشند.

١٠- افراد خلاق،حساس و روشنفکر اغلب در معرض سختی و رنج،در کنار مقدار زیادی بهره کشی هستند (سیکزنت میهالی،٢٠٠٧ ).

....................

- موانع خلاقیت

ظهور خلاقیت که موهبتی الهی و همگانی است،مستلزم ایجاد بستر مناسب برای رشد و توسعه است.لذا برای گسترش این توانایی باید موانع و عوامل آن را نیز بررسی کرد تا بتوان فرصت لازم را برای رشد این توانمندی برای همه افراد جامعه فراهم آورد (امینی، ١٣٧٥).در اینجا سعی شده است به طور خلاصه به طبقه بندی موانع و عوامل بروز خلاقیت بپردازیم:

............

١- موانع شناختی

..........

٢- موانع عاطفی

...........

٣- موانع اجتماعی

..............

نوآوری:

تعریف نوآوری :

گنجی (١٣٨١)،نوآوری را چنین تعریف می کند: " فراهم آوردن چیزی است که در مقایسه با ساخت های ذهنی،حاصل از عادات متفاوت باشد" (سام خانیان، ١٣٨٤).

پیتر دراکر،نوآوری را همانند هر فعالیت عینی در کنار نبوغ و استعداد نیازمند دانش،توجه و سخت کوشی همه دست اندر کاران می داند.او معتقد است آنچه در میان کارآفرینان مشترک یافت،گونه خاص شخصیت نبود بلکه تعهد سیستماتیک به نوآوری بوده است(دراکر،٢٠٠١،مترجم:رضایی نژاد،١٣٨١).

.............

- نقش و اهمیت خلاقیت و نوآوری :

..............

- انواع نوآوری :

...............

نظریه­های نوآوری:

..........

نظریه ارتباط اجباری:

............

- عناصر اساسی در نوآوری سازمانی :

................

- مراحل چرخه نوآوری

................

- شرایط ایجاد خلاقیت و نوآوری :

...........

- تفاوت خلاقیت و نوآوری :

اگرچه واژه خلاقیت با نوآوری به طور مترادف استفاده می شود.اما غالب محققان معتقدند که دو اصطلاح نوآوری و خلاقیت باید بطور جدا مد نظر قرار گیرند.چرا که دارای معانی و تعاریف جداگانه ای هستند (مهر،١٩٦٩ ،به نقل از طالب بیدختی و انوری،١٣٨٣ ).خلاقیت اشاره به آوردن چیزی جدید به مرحله وجود دارد. درحالی که نوآوری دلالت بر آوردن چیزی جدید به مرحله استفاده دارد (دیویس[2]،١٩٦٩ ،به نقل از طالب بیدختی و انوری،١٣٨٣ ).همچنین (رزنفلد[3] و سرو[4]،١٩٩٠ ،به نقل از طالب بیدختی و انوری١٣٨٣).ماهیت وخلاقیت یا اختراع را از نوآوری به وسیله معادله زیر تفکیک کردند:

.............

بهره وری

تعریف بهره وری

بهره وری مفهومی است فراگیر و گسترده به نحوی که شاید بتوان ادعا کرد مدیریت،یعنی تلاش برای بهبود بهره وری.با این تعریف و در محدوده مدیریت فردی،می توان گفت شخصی که امروزی بهتر از فردایی بهتر داشته باشد فردی موفق و بهره ور است و در سطح سازمان،چنانچه مدیری بتواند با حفظ میزان داده ها به ستاده های بیشتر و بهتری دست یابد او را مدیری موفق و بهره ور می دانیم.هدف علم مدیریت جستجو و تبیین راه های کسب بهره وری بیشتر بوده است(خاکی، ١٣٧٦).

...............

- ارتباط بهره وری با دیگر معیارهای سیستم های ارزیابی عملکرد سازمانی

............

- عوامل موثر بر افزایش بهره وری :

..........

- بهره وری نیروی انسانی :

...................

- الگوهای بیانگر عوامل موثر بر بهره وری منابع انسانی :

..............

تجزیه و تحلیل مدل اچیو :

.................

استفاده از مدل اچیو :

..................

- نقش مدیران و افزایش بهره وری :

..............

- ترایز

..............

ویژگیهای محیط مناسب برای خلاقیت:

.................

منابع

آقایی فیشانی ، تیمور (١٣۷۷)، خلاقیت و نو آوری در انسان ها و سازمان ها، چاپ اول، تهران : انتشارات ترمه.

آروندی،سعید(١٣۸۱)،ارتباط موفقیت مدیران صنعتی با خلاقیت آن، پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده،دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.

ابطحی،سید حسین و کاظمی،بابک(۱۳۸۳)،بهره وری،تهران:مؤسسه مطالعات پژوهشهای بازرگانی.

احدی ، علی (١٣۸۰) ، مجموعه اهداف سیاست ها و دستور العمل های اجرایی، تهران : سازمان صنایع کوچک ایران.

الوانی،سید مهدی(۱۳۷۹)،مدیریت عمومی،چاپ اول،تهران،نشر نی.

..................

..................


[1] .Mihaiy Csikszent mihaly

[2] - Daiwise

[3] - Rozenpheld

[4] - Suorve

مبانی نظری مشتری، انواع مشتری، مدل های رضایت مشتری

مبانی نظری مشتری، انواع مشتری، مدل های رضایت مشتری
دسته بندی علوم انسانی
بازدید ها 0
فرمت فایل docx
حجم فایل 117 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 32
مبانی نظری مشتری، انواع مشتری، مدل های رضایت مشتری

فروشنده فایل

کد کاربری 1113
کاربر

مبانی نظری مشتری، انواع مشتری، مدل های رضایت مشتری

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری


خلاصه ای از کار:

مشتری

- مشتری کیست ؟

مشتری همان کسی است که نیازش را خود تعریف می کند،کالاها و خدمات تولیدی ما را مصرف می کند و حاضر است بابت آن هزینه مناسبی را بپردازد .ولی زمانی این هزینه را متقبل می شود که در کالاها یا خدمات تحویلی،ارزشی را ببیند که پرداخت آن هزینه را توجیه نماید (محمدی،1382،ص44)…………

…………..

- تعریف ارباب رجوع[1]

مثل مشتری حالت تعاملی و طرفینی ندارد بلکه خدمات یکجانبه را شامل می شود که در آن فروشنده ها، اطلاعات بیشتری نسبت به موضوع معامله دارند ولی خریدار نمی تواند به سادگی آن اطلاعات را به دست آورد، در حالی که سخت، به آنها نیازمند است. مثل خدمات درمانی، خدمات علمی، خدمات آموزشی و پرورشی.

................

- شناخت مشتریان

نیازهای جدید مشتری را نمی توان با تجزیه و تحلیل نظرات مشتریان راضی کشف کرد. بلکه باید به آن مشتری مراجعه کرد که احساس می کند خدمات خوبی به او ارائه نکرده اند.بعدازکشف نیازهای مشتری،می توان به خواسته های واقعی آنها پی برد.مشتریان شما نمی دانند که شرکت شما چگونه نیازهایشان را تأمین خواهدکرد.برخی نیازهای مشتری آشکار است و برخی پنهان. فیلترهای فیزیکی،فیلترهای روانی و وجهه عمومی شرکت شما، می توانند احساسات و نظر مشتری رانسبت به شرکت شما تعدیل و تصحیح کنند. ازآنجا که مشتری تنها می تواند نظرات خود را ابراز کند،نباید از کنارِآنها بی تفاوت گذشت،حتی اگر این نظرات درست نباشند.توقعات مشتری،سطح خدمات موردنظر او را تعیین می کند.باید ازطریق قیمت گذاری مناسب،مستندسازی،تبلیغات،اطلاع رسانی،توقعات مشتری رامدیریت کرد(هورویتز[2]،1380).

...........

دررابطه با شناخت مشتری هفت نگرش مطرح است که عبارتنداز:

نگرش اول: نگرش تولید محوری

نگرش دوم: نگرش مشتری محوری

نگرش سوم: مشتریان درون سازمانی

نگرش چهارم: مشتریان برون سازمانی

نگرش پنجم: ارتباط با مشتری

نگرش ششم: تصورات مشتریان

نگرش هفتم: سطح رضایت مشتریان

در این مرحله به تشریح هرکدام از این هفت نگرش می پردازیم:

نگرش اول: تولیدی محوری:

.................

نگرش سوم: مشتریان درون سازمانی

................

نگرش ششم: تصورات مشتریان

.............

- شکایت/ پیشنهاد مشتری

............

- انواع مشتری

از زوایای مختلف می توان مشتری را به انواع مختلف تقسیم کرد. در این قسمت مشتری را از سه جنبه مورد بررسی قرار می دهیم: 1)درجه بندی مشتری از جنبه میزان رضایت مندی آنها، 2)انواع مشتری براساس رفتارهای آنها، 3)تقسیم مشتری براساس زمان(قدیم و جدید).

- انواع مشتری از جنبه میزان رضایت

رضایت ارزان ترین راه رسیدن به توسعه است(محمدی،1382،ص142).

...............

- انواع مشتری از نظر رفتاری.

از این نظر مشتریان به هفت گروه قابل تقسیم هستند:

الف- مشتریان پر حرف: داشتن متانت و دقت در گوش دادن به حرف های او بدون هیچ گونه شتابزدگی و بی حوصلگی، تنها راه نفوذ در اینهاست که در صورت جذبشان به دلیل پر حرفی می توانند در ردیف مبلغان کارامد و هواداران سر سخت آینده ما به حساب آیند.

...........

-انواع مشتری از نظر قدمت

مشتریان دائمی به دلیل استمرار سفارشات و سودآوری بیشتر که عاید مؤسسه می کنند باید مورد توجه ویژه.............

..........

نگهداری مشتریان وفادار

..............

- مهمترین اثرات رضایت مشتری بر فرایندهای سازمان

- کاهش مستمر هزینه ها و کوتاه شدن زمان چرخه های کاری به دلیل استفاده موثر از منابع.

- بهبود نتایج عملیات و سازگار و قـــــابل پیش بینی شدن این نتایج (توصیه های بهبود).

- ایجاد امکان پرداختن به فرصتهای متمرکز و اولویت بندی شده برای انجام عملیات بهبود.

- افزایش توانایی ایجاد ارزش برای هر دو طرف.

- انتقال اهمیت تأمین خواسته های مشتری و همچنین الزامات قانونی و مقررات به سازمان.

- پایه گذاری خط مشی کیفیت (مقصودی،1382،ص260).

................

- انواع مدل های رضایت مشتری:

- مدل شاخص رضایت مشتری در آمریکا(ACSI):

ورودی ها یا همان علل عمده رضایت مشتری در این مدل، انتظارات، کیفیت درک شده و ارزش درک شده را در برمی گیرد.

...............

- مدل شاخص رضایت مشتری اروپا(ECSI)

................

- مدل شاخص ملی رضایت مشتری در مالزی(MCSI)

............

- اندازه گیری رضایت مشتری[3]

............

منابع فارسی:

1- احمدی، نفیسه )1386(. «ارزیابی وب‌سایت‌های کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های دولتی ایران و ارایه الگوی پیشنهادی جهت بهبود کیفیت آنها». پایان نامه دکترای کتابداری و اطلاع رسانی. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات.

2- ایران نژاد پاریزی، مهدی (1384)؛ تکریم مشتری و ارائه خدمت برتر (تحول بنیادی در نظام اداری کشور)؛ فصلنامه تحول اداری، شماره 49، تابستان 1384.

...............

...................


[1] . Client

[2] .Jacques.Horovitz

[3] .Customer Satisfaction Measurement

مبانی نظری منزلت اکثریت در قرآن، شهرت، اکثریت در زمامداری اسلام، اکثریت از نظر امامان شیعه

مبانی نظری منزلت اکثریت در قرآن، شهرت، اکثریت در زمامداری اسلام، اکثریت از نظر امامان شیعه
دسته بندی علوم انسانی
بازدید ها 0
فرمت فایل docx
حجم فایل 126 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 51
مبانی نظری منزلت اکثریت در قرآن، شهرت، اکثریت در زمامداری اسلام، اکثریت از نظر امامان شیعه

فروشنده فایل

کد کاربری 1113
کاربر

مبانی نظری منزلت اکثریت در قرآن، شهرت، اکثریت در زمامداری اسلام، اکثریت از نظر امامان شیعه

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری


خلاصه ای از کار:

- مقدمه

جوامع بشری همواره بر پایه آگاهی پیشرفت های قابل قبولی به خود داشته اند. و بر همین اساس است که اکثریت رهبرى شده بر اساس منطق و فکر صحیح، مى‏تواند مشکلات جامعه را در حد امکان بشرى حل کند و اکثریت غیر رشید و رهبرى نشده موجب انحطاط و سقوط جامعه به سوى منجلاب مى‏شود. قرآن نیز با اتکا بر همین قاعده مسلم و عقلایى، براى اکثریت منطقى و عقلانى ارزش قایل است. به عبارت دیگر، از منظر قرآن اگر جامعه ی اسلامى در چارچوب اسلام و بر مبناى اصول استدلالى و منطقى وارد جریان امور و نظردهى‏ها و نظرخواهى‏ها بشود و اختلاف در راه یابى به حقایق و عدالت یا تشخیص قانون درست از نادرست به وجود آید، اکثریت بر اقلیت ترجیح دارد. زیرا اکثریت در این صورت نزدیک‏ترین راه به حقایق است و عقل و شرع نیز آن را امضا مى‏کند.

...............

- قرآن و رأی اکثریت

اکثریت به دفعات در قرآن؛ کتاب آسمانی مسلمانان آورده شده است، که در این میان حدود هشتاد مرتبه در آن از اکثریت مذمت شده ‌است. خداوند در یکی از آیات می‌فرماید: «وَ اِنْ تُطِعْ اَکثَرَ مَنْ فِی الأَرضِ یُضِلُّوکَ عَنْ سبیلِ اللهِ اِنْ یَتَّبِعُونَ اِلّا الظَّنَ وَ اِنْ هُم الّا یَخرُصُون؛ و اگر از بیش تر افراد روی زمین اطاعت کنی، تو را از راه خداوند منحرف و گمراه می‌کنند، زیرا آنان جز از گمان پیروی نمی‌کنند و آنان، جزء به حدس و گمان نمی‌پردازند». (انعام/ 116)

................

- اکثریت و ملاک حقیقت در قرآن

«اکثریت» علاوه بر آنکه معیار تشخیص حقیقت نیست، نمی‌تواند دلیل قاطع یا ارجح بر درستی باشد. به عبارت دیگر واقع ‌نمایی و کاشفیت اکثریت، مورد خدشه است. از این ‌رو اسلام هیچ گاه کمیت افراد را میزان حق و باطل قرار نداده است. چه بسا رأی یک نفر از رأی اکثریت یا همه ی مردم صحیح‌تر و منطقی‌تر باشد. در قرآن کریم آیات متعددی در نکوهش اکثریت آمده است:

...............

- رأى اکثریت؛ تجسم اراده الهى

در زمامداری اسلامی و حکومت شیعی انسان ها به دنبال رشد عقلانى و پیشرفت هاى فرهنگى، ایدئولوژى و قانون الهى و حاکمیت خدا بر انسان را به عنوان عالی ترین و بهترین شیوه ی زندگى خواهند پذیرفت و به جاى تن دادن به قانون و حاکمیت بشرى و اطاعت و بردگى در برابر انسان ها، پرستش و اطاعت خدا را خواهند گزید. در این طرح اقلیت و اکثریت به آن معنى که خواست اکثریت، حاکم بر اراده ی اقلیت باشد، وجود ندارد.

زیرا خواست خدا نسبت به اکثریت(عام) و اقلیت، یکسان است و اکثریت در برابر این خواست، متعهد است و حق جایى را به نفع خویش قایل نیست. در حقیقت در چنین نظامى، همه فرمانبردار و فرمانروا، و حاکمى جز خدا وجود ندارد.( زنجانى، 1421 ه‍ ق، چ4، ص 87).

.................

- اکثریت مذموم از نظر قرآن کریم

.............

- اجماع یا رأی اکثریت

..........

- آیات اکثریت در قرآن کریم:

...........

الف) اکثریت از نظر مقدار:

...........

ب) اکثریت از نظر تعداد:

............

- تحلیل و بررسی آیات اکثریت در کتب اسلامی (شیعی):

................

- حق و اکثریت:

...............

- قلمرو اکثریت:

...................

- اسلام شیعی و اکثریت‌

نظر اسلام درباره ی اکثریّت را باید در دو مرحله جستجو کرد.

1- در مورد نظرخواهى و مصلحت‌اندیشى.

2- در مورد منافع و مصالح عمومى.

مرحله اوّل: نظرخواهى و مصلحت‌اندیشى‌

«اسلام» براى اکثریّت از آن جهت که اکثریّت است و دیگر هیچ، هرگز ارزشى قایل نیست، بلکه اکثریّت هاى نادان و بى‌تقوا و بى‌اندیشه و غیر مسئول را در قرآن کریم مورد مذمّت قرار داده و خطاب به رسول اکرم صلّى اللّه علیه و آله و سلّم فرموده است: «وَ إِنْ تُطِعْ أَکْثَرَ مَنْ فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَنْ سَبِیلِ اللّهِ إِنْ یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلّا یَخْرُصُونَ: اگر از اکثریت مردم روى زمین پیروى کنى، تو را از راه خدا گمراه خواهند کرد، (زیرا) آنان پیروى نمى‌کنند مگر از گمان (بى‌اساسى) و (اندیشه‌اى) جز حدس و تخمین در کار ندارند».(انعام/ 116)

............

- شهرت و اقسام آن

شهرت در متون اسلامی همان اکثریت است با کمی تفوت در مبنا و شرایط. علاوه بر این ها نیز مى‌بینیم که روش فقها در شناخت احکام فقهى اسلام براى تشخیص واقعیات در بسیارى از موارد این است که حقّ تقدم را به «شهرت فتوایى و یا شهرت روایى» مى‌دهند و این همان معناى «اکثریت» است. این تفاوت بین اکثریت و شهرت در ادامه بیان و بررسی خواهند شد. اما برای تشریح این بحث به بیان و تعریف اقسام شهرت نیاز است که ابتدا به بررسی آن می پردازیم.

...............

- تفاوت شهرت و اکثریت‌

البته باید توجه کرد: شهرت فتوایى، یا حدیث از نظر روایى یا عملى، با اکثریت مورد نظر در دموکراسى داراى این تفاوت است که اکثریت دموکراتیک تا نصف به علاوه یک توسعه دارد، ولى شهرت در اصطلاح فقهى در مرحله‌اى بالاتر قرار دارد، بگونه‌اى که باید اماره ی واقع به شمار آید و قول اقلیت، به عنوان قول نادر و حدیث، به عنوان شاذ و نادر در مقابل مشهور قرار گیرد، ولى به هر حال مسأله ی اکثریت مطرح است.(خلخالی، همان، ص48)

................

- اکثریت مورد نظر اسلام‌

به هر حال، اسلام براى اکثریت مکتبى و اسلامى ارزش قایل است؛ یعنى اگر جامعه ی اسلامى در چهارچوب اسلام و بر مبناى اصول و احکام اسلام وارد جریان امور و نظردهى‌ها و نظر خواهى‌ها بشود و اختلاف در راه‌یابى به حقایق و حق و عدالت و یا تشخیص قانون درست از نادرست به وجود آید، اکثریت را بر اقلیت ترجیح مى‌دهد؛ زیرا اکثریت در این صورت، نزدیک ترین راه به واقعیات است و عقل و شرع آن را امضا مى‌کند.

بنابراین ابتدا باید جامعه را با اصول اخلاقى و فضایل انسانى و آگاهى، تقوا و احساس مسئولیت، آشنا ساخت و سپس از او نظرخواهى کرد؛ زیرا در این حال، گفتارها و اظهار نظرها بر پایه ی حق و عدالت استوار خواهد بود، نه خودخواهى و سودجویى. و همگان در جستجوى حقوق و مصلحت واقعى کشور و ملّت مسلمان قرار مى‌گیرند و به سخن یکدیگر گوش فرا مى‌دهند و همدیگر را درک نموده و قول احسن و سخن بهتر را خواهند پذیرفت. چنان که قرآن کریم مى‌فرماید:« الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ : آنان (مؤمنان) کسانى هستند که به سخن گوش فرا مى‌دهند و بهترین آن را (انتخاب) و پیروى مى‌کنند».(زمر/18)

............

- دلایل اعتبار رأی اکثریت:

1- دلایل عقلی:

دلیل اول: حکم عقل:

هنگامی که افراد صاحب نظر در مسئله ای اختلاف داشته باشند با توجه به یکی بودن نظر، مطابق واقع در نظر................

...................

2- دلایل نقلی و روایی

گرچه در روایات امری مبنی بر لزوم اخذ به نظر اکثریت وارد نشده است اما از بعضی روایات و اخبار علاجیه و هم چنین از سیره ی منقوله ی نبی اکرم (ص) می توان به مطلوبیت و یا لزوم اقدام بر اساس اکثریت استیناس و تأیید یافت.

................

- دلیل ترجیح حق اکثریت بر حق اقلیت

اگر در مسأله‌اى اقلیت و اکثریت دو رأى مختلف دارند، و از تمام جهات، وِزان شان و استحکام شان و متانت شان بالسَّویه است، و انتخاب یکى از دو طرف براى ما مشکل است، در این صورت گروه اکثریت با وجود تساوى در همه ی جهات، اماریّتش به واقع بیش تر خواهد بود. و اما اشکال این است که به چه دلیل حق و انتخاب اکثریت مقدم بر حق و انتخاب اقلیت است و اقلیت باید تابع اکثریت باشد؟

..................

- آسیب‏شناسى اکثریت گرایى‏

..................

  1. خطر اعتماد بر گمان‏هاى بى اساس

..............

  1. خطر آلودگى به شرک‏

.............

  1. 3. خطر بى توجهى به خدا

...............

  1. 4. خطر ایمان نیاوردن به امور غیبى

.............

...............

...............

8. خطر عبرت نگرفتن از آیات الهى‏

..................

- اکثریت در زمامداری اسلام

...............

- مبانی و حجیت اکثریت در حکومت پیامبر (ص)

...............

- نقش اکثریت در زمامداری امامان معصوم(ع)

................

- اکثریت از دیدگاه فقیهان و علمای شیعه

...............

فهرست منابع

  1. قرآن
  2. نهج البلاغه
  3. ابن هشام، 1383ه.ش، السیره النبویه، ج2، نجف- البراق، چاپ اول.
  4. آصفی، م، 1995م، ولایه الامر، ج1، قم – مرکز الاسلامی للبحوث و التعلیم الاسلامی، چاپ پنجم.
  5. ابو الحسین زکریا، ا، 1404 ه.ق، معجم مقائیس اللغه‌، ج5، قم- انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، چاپ اول.
  6. ابن خلدون، 1988م، مقدمه تاریخ، ج1، بیروت – دارالفکر، چاپ دوم.
  7. انوری، ح، 1378ه.ش، فرهنگ بزرگ سخن، ج 1، تهران - انتشارات سخن، چاپ سوم.
  8. تهرانی، م، 1421ه.ق، ولایت فقیه در حکومت اسلامی، ج2/ج3، مشهد – انتشارات علامه طباطبایی، چاپ دوم.

..............

................