دسته بندی | روانشناسی |
بازدید ها | 33 |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 58 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 30 |
مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزش ها
رفرنس دهی استاندارد و پاورقی نویسی مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد به شیو APA
نوع فایل : WORD و قابل ویرایش با فرمت docx
بخشی از متن :
افراد نوعاً ارزشهای خود را با شرایط زندگی خویش مطابقت میدهند. آنها اهمیت ارزشهایی را که میتوانند به آسانی بدانها دست یابند، بالا میبرند، و اهمیت ارزشهایی را که پیگیری آنها با مانع مواجه میشود، پایین میآورند (کوهن[1]، 2002). بالا بردن ارجحیت ارزشهای دست یافتنی و پایین آوردن ارجحیت ارزشهای منع شده، در خصوص اغلب ارزشها به کار بسته میشود. عکس این مسأله در باب ارزشهایی به وقوع میپیوندد که مربوط به آسایش مادی و ایمنی هستند. هنگامی که چنین ارزشهایی با مانع مواجه میشوند، اهمیت آنها افزایش مییابد؛ وقتی این ارزشها به سهولت به دست میآیند، آنها تنزل میکنند. سن، جنس، و تحصیلات، تعیینکننده شرایط زندگی هستند که ترجیحات ارزشی را تحت تأثیر قرار میدهند (دلخموش، 1386).
2-2-1-1- دیدگاه پارسونز[2]
پارسونز در نخستین نوشته هایش بر اهمیت ارزشها در کاهش بینظمی در جامعه تأکید میکند، نظر وی در این زمینه به قرار زیر است: «کنشهای انسان. . . به طور منظم در دو مفهوم قرار میگیرند که نه حاصل نزاع همه اند و نه به طور غیر قابل پیشبینی دگرگون میشوند. این دو ویژگی نظم تنها زمانی می تواند وجود داشته باشند که همه یا بیشتر اعضای جامعه دارای ارزشهای غایی معینی باشند که اهداف آنان را تعیین و وسایل مجاز نیل به آن اهداف را معیین میکنند. این ارزشها، نظم و مفهوم را در رفتار افراد اعمال و تضاد و ناآرامی را در جامعه تهدید میکنند» (کوهن، 2002).
[1] Kohen
[2] Parsones
دسته بندی | روانشناسی |
بازدید ها | 33 |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 46 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 33 |
مبانی نظری و پیشینه تحقیق درباره خانواده
رفرنس دهی استاندارد و پاورقی نویسی مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد به شیو APA
نوع فایل : WORD و قابل ویرایش با فرمت docx
بخشی از متن :
خانواده
خانواده یکی از نخستین نهادهای اجتماعی محسوب می شود که ساختار مشخص و معینی دارد که متأثر از تغییرات و تحولات اجتماعی است (جهانگیر، 1391). بر هیچ کس پوشیده نیست که خانواده مأمن آرامش و جایگاه به شکوفا رساندن استعدادهاست. افراد در درون خانواده هم تأثیر می پذیرند و هم، بر هم تأثیر میگذارند. مسلماً شکوفایی افراد خانواده، متأثر از عملکرد درونی خانواده است. در پی تبیین های مختلفی که جهت شناسایی، سبب شناسی اختلالات روانی صورت گرفته است، خانواده درمانگران پویاییهای متعامل درون خانواده را مورد بررسی قرار داده اند و بر این عقیدهاند که مشکل روانی، به هر دلیل که بروز کرده باشد، باید روابط و مراوداتی که فرد در آن قرار دارد، مورد بررسی قرار گیرد (فرانکلین[1] و هافربیر[2]، 2000).
به خاطر وجود اختلافات زندگی، خانواده های بسیاری در معرض خطر نابسامانی و از هم پاشیدگی قرار میگیرند و از آن جا که خانه جایی است که زندگی در آن آغاز می شود، نبودن روابط مطلوب اثرات مخربی بر روی فرزندان می گذارد. عوامل ساختاری خانواده در صورتی که دچار اختلال شود، باعث ایجاد مشکل در کارکرد خانواده و تأثیر نامطلوب بر شخصیت فرزندان می شود (جهانگیر، 1391).
ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎﯼ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﮐﺮﺩ ﺳﺎﻟﻢ، ﺳﻮﺍﯼ ﺑﻘﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻳﮏ ﻧﻈﺎﻡ، ﻣﻮﺟﺐ ﺷﮑﻮﻓﺎﻳﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﺎﻟﻘﻮﻩ ﯼ ﻳﮑﺎﻳﮏ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﻧﺪ، ﻳﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ ﺑﺎ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻭ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺧﺎﻃﺮ ﺩﺭ ﭘﯽ ﮐﺎﻭﺵ ﮔﺮﯼ ﻭ ﺧﻮﺩﻳﺎﺑﯽ ﺑﺮﺁﻳﻨﺪ (ﮔﻠﺪﻧﺒﺮﮒ و ﮔﻠﺪﻧﺒﺮﮒ[3]، 2003). ﺷﻮﺍﻫﺪ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽ ﺩﻫﺪ، ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎﻳﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩﯼ ﮐﺎﺭﺁﻣﺪ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎﻳﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺿﻌﻴﻒ ﻭ ﻧﺎﮐﺎﺭﺁﻣﺪ ﺍﺳﺖ، ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻗﻮﯼ ﺗﺮ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ (ﻣﻮﺳﻮﯼ، ۱۳۷۹). ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺭﻭﻳﺎﺭﻭﻳﯽ ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎﯼ ﻓﺸﺎﺭﺯﺍ ﻭ ﺩﺷﻮﺍﺭ، ﺍﺳﺘﺮﺱ ﺭﺍ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﺳﺘﺮﺱ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﯽ، ﺗﻨﺶ ﻳﺎ ﻧﻮﻣﻴﺪﯼ ﺁﻥ ﻫﺎ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ، ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻓﺸﺎﺭﺯﺍ، ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﯼ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺭﺍ ﻣﺨﺘﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺗﺎﺯﻩ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ ﻋﺎﺩﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﻣﺸﮑﻞﺭﺍ ﺣﻞ ﮐﻨﺪ، ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺯﻳﺎﺩﯼ ﻧﻴﺎﺯ ﺩﺍﺭﺩ (ﻣﻮﺳﻮﯼ، ۱۳۷۹).
[1] Franklin
[2] Haferbray
[3] Goldenberg & Goldenberg
دسته بندی | روانشناسی |
بازدید ها | 35 |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 19 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 15 |
مبانی نظری و پیشینه تحقیق صمیمیت زناشویی
خصوصیات محصول:
بخشی از متن :
صمیمیت زناشویی
مفهوم صمیمیت
صمیمیت به عنوان توانایی ارتباط با دیگران با حفظ فردیت تعریف می شود. اینگونه تعاریف مبتنی بر خویشتن حاکی از آن است که فرد به درجه ای از رشد فردی دست یابد تا بتواند با دیگران رابطه صمیمانه برقرار کند. صمیمیت را می توان به عنوان توانایی شناخت خود در حضور دیگران دانست که خود آگاهی و رشد هویت، برای طرفیت قابلیت شخص در جهت صمیمیت، بسیار ضروری است. مفهوم پردازی رایج از صمیمیت، سطح نزدیکی همسر، به اشتراک گذاری ارزش ها و ایده ها، فعالیت های مشترک، روابط جنسی، شناخت از یکدیگر و رفتارهای عاطفی نظیر نوازش کردن است. فردی که میزان صمیمیت بالاتری را تجربه می کند قادر است خود را به شیوه مطلوب تری در روابط عرضه کند و نیازهای خود را به شکل موثرتری به شریک و همسر خود ابراز کند. رضایت زناشویی می تواند در زوج هایی که میزان صمیمیت بالاتری دارند، بیشتر باشد یا به عبارتی، زوج هایی که صمیمیت بااتری دارند، بیشتر باشد یا به عبارتی، زوج هایی که صمیمیت بالاتری دارند ممکن است قابلیت بیشتری در مواجهه با مشکلات و تغییرات مربوط به رابطه خود، داشته باشند و در نتیجه رضایت زناشویی بالاتری را تجربه کنند (پاتریک[1]، سلز[2]، گیوردانو[3]، فولراد[4]، 2007).
بنابراین، صمیمیت در ازدواج با ارزش است زیرا تعهد زوجین به اثبات رابطه را محکم میکند و به طور مثبتی با سـازگاری رضـایت زناشویی همراه است. صمیمت اغلب بعنوان یک فرآیند پویا توصیف میشود. به نظر هات فیلد[5] (1988) صمیمیت شامل فرآیندی است که در آن افراد تلاش میکنند به یکدیگر نزدیک شوند و شباهتها و تفاوتهایشان در احساسات، افکار و رفتارها را کشف کنند. به نظر اسـترنبرگ[6] (1987) صمیمیت احـساساتی است که نزدیکی، تعلق و تماس را ایجاد میکند. اسکنارچ[7] (1991) صمیمیت را فرآیند در تماس بودن، درک خود و افشای خود در حضور همسر مفهومسازی میکند. اسچافر[8] و اولسون[9] (1981) صمیمیت را فرآیند و تجربهای میدانند که نتیجه افشای مسائل صمیمانه و در میان گذاشتن تجارب صمیمانه اسـت (به نقل از اعتمادی، 1387).
صمیمیت یک نزدیکی، تشابه و روابط شخصی عاشقانه یا هیجانی با شخص دیگر است که مستلزم شناخت و درک عمیق از فرد دیگر و همینطور بیان افکار و احساساتی است که نشانه تشابه با یکدیگر است. صمیمیت یک فـرآیند تـعاملی اسـت. محور این فرآیند شناخت، درک، پذیرش، همدلی با احـساسات فـرد دیـگر، قدردانی یا پذیرش دیدگاه منحصر بفرد فرد دیگر از دنیاست. صمیمیت یک نیاز اساسی و واقعی انسان است، و تنها یک تمایل یا آرزو نیست (باگاروزی، 2001؛ ترجمه آتش پور و اعتمادی، 1385).
نظریهها و رویـکردهای صمیمیت
مدل ترکیبی وارینگ[10]
وارینگ (1980،1983) صمیمیت همسران را بعنوان ترکیبی از هفت عنصر زیر تعریف میکند (به نقل از اعتمادی، 1387):
محبت یا هیجان[11]: میزانی کـه احـساسات نزدیک هیجانی بوسیله همسر بیان میشود. وقتی احساسات نزدیک هیجانی و محبت بین همسران ابراز میشود، صمیمیت ایجاد میشود.
بیانگر بودن[12]و خـودافشایی[13]: میزانی کـه افکار، عقاید، گرایشات و احساسات در درون رابطه بیان میشود. خودافشایی با صمیمیت ارتباط مثبت دارد وقتی خودافشایی در رابـطه زناشویی تـسهیل میشود، صمیمیت افزایش مییابد.
تطابق[14]: میزانی که همسران میتوانند با یـکدیگر بـصورت راحـت کار و تفریح داشته باشند. تطابق صمیمیت را بوسیله افزایش زمـان بـا هم بودن در فعالیتهای مشترک ایجاد میکند.
همبستگی[15] و تعهد[16]: میزانی تعهد همسران نسبت به رابطه است.تعهد شـرط ضـروری برای سایر ابعاد صمیمیت است،زیرا اطـمینان و اعـتماد در رابطه را تـسریع میکند.
روابط جـنسی[17]: میزانی کـه نیازهای جنسی مبادله و ارضاء میشود.ارضاء جـنسی منعکسکننده بـیشتر با هم بودنهای شدید است که یک زوج تجربه میکنند.
تعارض[18]: میزان آسانی حل عقاید مـتفاوت بـین همسران است.مهارتهای حل تعارض بعنوان یک پیـشبینیکننده سطح نهایی صمیمیت در نـظر گـرفته میشود.
.
.
.
تحقیقات انجام شده داخلی :
در تحقیقی که باباپور خیرالدین، جلیل و همکارانش در سال 1390، با عنوان " اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر رضایت و صمیمیت زناشویی زوجین جانباز شیمیایی" انجام دادند به این نتیجه رسیدند که آموزش درمان شناختی- رفتاری، به طور معناداری میزان رضایت و صمیمیت زناشویی در مرحله پس آزمون را در گروه آزمایشی افزایش داد. به طور کلی، این روش درمانی باعث بهبود رضایت و صمیمیت زناشویی زوجین گردید.
در تحقیقی که خجسته مهر، رضا و همکارانش در سال 1393، با عنوان " نقش تعدیل کننده تعهد دینی در رابطه بین سبک های دلبستگی ناایمن و صمیمیت زناشویی " انجام دادند به این نتیجه رسیدند که ...
[1] Patrick
[2] Sells
[3] Giordano
[4]Tollerud
[5] Hotfild
[6] Strenberg
[7] Schnarch
[8] Schaefer
[9] Ohlson
[10] Waring
[11] Affection
[12] Expressivness
[13] Self-disclusure
[14] Compatibility
[15] Cohesion
[16] commitment
[17] Sexuality
[18] Conflity
دسته بندی | علوم انسانی |
بازدید ها | 33 |
فرمت فایل | docx |
حجم فایل | 99 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 58 |
مبانی نظری وپیشینه تحقیق وبگردی وپرسه زنی اینترنتی
توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)
نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc
قسمتی از متن مبانی نظری و پیشینه
-2-1- تعریف متفرقه وبگری.. 18
2-2-3- طبقه بندی های وبگردی.. 20
2-2-4- عوامل ایجاد کننده سایبرلوفینگ... 20
2-2-5- وبگردی و عملکرد سازمانی.. 23
2-3- سایتهایی که پرسهزنان اینترنتی را جذب میکند. 25
2-4- خسارتهای پرسهزنی اینترنتی به سازمانها 25
2-4-1- خسارت پرسهزنی اینترنتی به بهرهوری.. 26
2-5- علل شخصی گرایش کارکنان به پرسهزنی اینترنتی.. 26
2-6- راههای جلوگیری از بروز پدیده پرسهزنی اینترنتی.. 27
2-7- اینترنت... 28
2-1-9- استفاده از اینترنت در محل کار 29
2-6-1- اعتیاد به اینترنت... 30
2-7- فعالیتهای سایبرلوفینگ... 31
2-8- نگرش های منفی نسبت به سایبرلوفینگ... 34
2-9- تاثیرات سایبرلوفینگ بر احساسات کارکنان.. 35
2-10- نگرش مثبت به سایبرلوفینگ... 36
2-11- تأثیر سایبرلوفینگ بر خلاقیت و دانش کارمندان سازمان.. 38
2-12- تأثیر مثبت سایبرلوفینگ بر استرس در محیط کار 39
2-12-1- روش های مقابله با استرس... 41
2-13- ارتباط گرایش به سایبرلوفینگ و عدالت در سازمان.. 42
2-14- ارتباط گرایش به سایبرلوفینگ و وظایف سازمانی.. 44
2-15- راهکارهای کاهش سایبرلوفینگ... 46
2-15-1- قوانین قابل قبول استفاده از اینترنت (AUP) 47
2-15-2- برنامه و سیاستهای مربوط به کاهش اثرات منفی سایبرلوفینگ... 49
2-15-3- مراحل تعریف شده برای کاهش سایبرلوفینگ در سازمان.. 51
2-16- مروری بر تحقیقات پیشین 52
- مقدمه
وجود کامپیوتر در سازمانها باعث افزایش راندمان میشود چرا کامپیوتر و سایر لوازم الکترونیک موجب اتوماتیک شدن بسیاری از فعالیتها شده، زمان انجام تعداد زیادی از فعالیتهای اداری را کاهش داده و به کارمندان در انجام وظایف خود کمک میکند. اگرچه حضور کامپیوتر در سازمان در مجموع موجب افزایش بهرهوری میشود، اما در عین حال وسیلهای برای وقتگذرانیکارکنان در ساعات اداری نیز بهوجود میآورد. بهعبارتی میتوان این چنین گفت که ورود تکنولوژی به سازمانها یک شمشیر دو لبه است. در حالیکه بسیاری از سازمانها از سیستمهای الکترونیک بهعنوان ابزار اصلی برقراری ارتباط، تشریک مساعی، تحقیق و مدیریت اطلاعات استفاده میکنند، اما بسیاری از کارکنان سازمان از چنین امکاناتی سوء استفاده مینمایند (باتورای و توکر[1]، 2015). اگرچه تبعات دقیق اینگونه اتلاف وقت کاملاً مشخص نیست، اما بسیاری از سازمانها این نگرانی را احساس میکنند که حضور کامپیوتر و دسترسی به اینترنت ممکن است مانع از استفاده کامل از تمامی ظرفیتهای درونی سازمان شود. این نگرانی باعث شده است که بسیاری از محققان به بررسی دلایل، پیامدها و ماهیت پدیده وبگردی در ساعات کاری سازمان بپردازند. مراجعه به فیسبوک و یوتیوب از جمله وبگردیهایی هستند که بسیاری از کارمندان به آن راغب میباشند. بسیاری از وبگردیها مانند جستجوی اینترنتی برای اغلب مردم شناخته شدهاند (لیم و تئو، 2005). برخی دیگر مانند بازیهای آنلاین اگرچه چندان رایج نیستند اما کماکان ذیل مبحث وبگردی قرار میگیرند. اساساً وبگردی به معنای وقتگذرانی در ساعات کاری با استفاده از کامپیوتر است، طوریکه کارمند وانمود میکند که درحال انجام وظایف اداری است اما در واقع به گشت و گذار شخصی در اینترنت میپردازد (بلانچارد و هنل، 2008). این وجه از وبگردی(وانمود به انجام کار اداری در زمان وبگردی) است که بیش از هر چیز دیگری برای سازمان مسألهساز است (واگنر[2] وهمکاران، 2012)؛ چرا که برخی از کارمندان تمام وقت اداری را به وبگردی میگذرانند (والاس[3]، 2004).
با تعمیم این مسأله میتوان گفت وبگردیکارکنان میتواند متضمن موفقیت یا شکست یک سازمان باشد. هر چه مدل ارزیابی عملکرد در مدیریت سایبرلوفینگ موفقتر باشد، بهرهوری نیز افزایش یافته در نتیجه موفقیت دستاوردهای سازمان نیز تضمین خواهد شد. نظر به اهمیت موضوع،در این فصل ادبیات پژوهش و مطالعات انجام شده در زمینه سایبرلوفینگ ارائه میگردد. در انتهای فصل ،مروری بر مطالعات انجام شده پیشین صورت گرفته است.
2-2- تعریف سایبرلوفینگ (وبگردی)
عبارت سایبرلوفینگ از دو بخش تشکیل شده است. بخش «لوفینگ» از واژه «لوفر» اتخاذ شده است که اصولاً به شخصی گفته میشود که از وقت خود به درستی استفاده نمیکند و آن را هدر میدهد. بخش «سایبر» به ۱۹۹۵ برمیگردد که به عنوان پیشوند برای کلماتی بهکار میرود که مبتنیبر علم کامپیوتر بوده و در آنها از کامپیوتر به عنوان ابزار استفاده میشود. عباراتی نظیر جرمهای مبتنیبر کامپیوتر یکی از همین عبارات است. بنابراین به عملی گفته میشود که اولاً مبتنیبر کامپیوتر و اینترنت بوده و در ثانی فرد با انجام آن وقت خود را به نحوی هدر میدهد. به این معنی که فرد، بجای انجام امور مربوط به کار خود، با استفاده از فضایی که اینترنت در اختیار وی قرار میدهد، زمان کاری خود را یا هدر میدهد و یا به انجام امور شخصی اختصاص میدهد. هر چند در این پژوهش مقصود از وبگردی، وقتگذرانیهایکوچکی است که کارمندان در ساعات کاری سازمان با استفاده از کامپیوتر انجام میدهند اما باید توجه داشت که تمامی محققین تعریف مشترکی از وبگردی ندارند (لیم[4]، 2002).
محققان مختلف تعاریف مختلفی از سایبرلوفینگ ارائه کرده اند:
[1]-Toker
[2]-Wagner
[3]-Walas
[4]-Lim
دسته بندی | علوم انسانی |
بازدید ها | 32 |
فرمت فایل | docx |
حجم فایل | 47 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 29 |
مبانی نظری وپیشینه تحقیق رادیو، طنز و شوخطبعی در رسانه
توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)
نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc
قسمتی از متن مبانی نظری و پیشینه
2ـ1ـ مقدمه
مطالعات رادیویی بهدلیل قدمت رادیو سنوسال دارد، اما به پیرمردی ضعیف میماند! مطالعات رادیویی در کشور ما به دو دورۀ گسسته تقسیم میشود: دورۀ نخست، دوران ترجمههای قلیلیست که اهالی ارتباطات از متنهای مربوط به رادیو در تحقیقات غربی در دهههای قبلی کردهاند و سپس دورهای که از اوایل دهۀ نود شمسی بهاهتمام مرکز تحقیق و توسعۀ صدا، بهعنوان ناشر رادیو انحصاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، همراه با انتشارات سروش تألیفها و ترجمههای جدید دربارۀ رادیو منتشر شده است.
البته عجیب هم نیست؛ وقتی فقط نهادی حکومتی رادیو و تلویزیون را در انحصار دارد، تنها خود او متولی اصلی انتشار مطالعات این دو رسانه است. اگرچه جای پرسش است که چرا محافل دانشگاهی ما اصولاً با وجود تأثیر انکارناپذیر و فاصلۀ زیاد این دو رسانه با دیگر رسانهها، از نظر گسترۀ مخاطب، چندان به این امر اهتمام نورزیدهاند.
از همینرو نظریات مربوط به رادیو چندان نظریات و تجربیات گستردهای نیست؛ چه رسد به تبلیغات در رادیو و، مهمتر و فقیرتر از آنها، طنز در رادیو.
2ـ2ـ رادیو
در سال 1860 میلادی جیمز کلارک ماکسدل، فیزیکدان و ریاضیدان اسکاتلندی، تئوری امواج الکترومغناطیسی را برای اولین بار عرضه کرد.
در سال 1887 هنریشن هرتز، مهندس و فیزیکدان آلمانی، نظریۀ ماکسدل را تأیید کرد. او موفق شد از نوسانات الکترونیکی برای انتقال امواج از محلی به محل دیگر بدون سیم استفاده کند. وی برای اولین بار موفق شد امواج رادیویی را در آزمایشگاه تولید کند. نام «هرتز» بهصورت واژهای بینالمللی برای بیان فرکانسهای رادیویی بهکار میرود. پس از او برانلی فرانسوی در سال 1890 آزمایشهایی در این زمینه انجام داد و بالأخره دانشمندی روسی بهنام الکساندر پوپوف موجی را با دستگاهی که شبیه دستگاه هرتز و برانلی بود اختراع کرد و آنتن را بهوجود آورد و بهاین صورت دستگاه تلگراف مرس ایجاد نمود. در مارس 1896 پوپوف اولین پیغام تلگرافی را به مسافت 250 متری فرستاد.
اولین کسی که متوجه شد میتوان از بیسیم بهعنوان وسیلۀ ارتباطی استفاده کرد، مارکونی ایتالیایی بود که بعدها بهنام مخترع رادیو معروف شد. وی در سال 1895 اولین خبر رادیویی خود را بهوسیلۀ بیسیم به فاصلۀ 3 کیلومتری فرستاد.
در ژوئن سال 1896 در لندن اولین ایستگاه تلگرافی بدون سیم بهکمک امواج الکترونیکی نمایش داده شد.
در سال 1897 به ایتالیا برگشت و ارتباطی بیسیم بین دو کشتی جنگی در مسافت 12 کیلومتری ایجاد کرد و بالأخره در سال 1901 در تکمیل اختراع خود موفق شد علائم بیسیم را از یک طرف اقیانوس اطلس، یعنی از شهر پلدو در انگلستان، به آن طرف اقیانوس اطلس، شهر سنژان امریکا، بفرستد.
مردم از اختراع مارکونی چنان بهشور و هیجان آمده بودند که خواستار پخش صدای انسان از رادیو شدند، اما چون لامپهای رادیو ضعیف بود، سازندگان رادیو باید فکر بهتری میکردند. بههمین منظور در سال 1906 فیزیکدان امریکایی بهنام دو فورست لامپ سه الکترونی را اختراع کرد که برای رادیو الکتریسیته قابل استفاده بود. بعد از آن روبرت فونلیئن موفق شد لامپهای قوی بسازد. این لامپها تحولی بزرگ در زمینۀ دستگاههای الکترونیکی بهوجود آوردند.
در سال 1910 برای اولینبار صدای موسیقی و آواز اپرای متروپولتین-نیویورک در سراسر امریکای شمالی شنیده شد.
در سال 1913 جمعی از دانشمندان سعی کردند صدای موسیقی در تمام نقاط جهان شنیده شود، ولی جنگ جهانی اول زحمات آنها را بینتیجه گذاشت.
احتیاجات نظامی در دوران جنگ استفاده از بیسیم را گسترش داد و در تاریخ 11 نوامبر سال 1918 تلگراف بیسیم خبر پایان جنگ را به همۀ جهانیان اعلام کرد.
تاریخ شروع بهرهبرداری عمومی از رادیو سال 1920 است.
اولین دستگاههای پخش منظم رادیویی در سال 1920 در انگلستان بهکار افتاد و در سال 1926 اولین کنفرانس بینالمللی رادیویی با شرکت 27 کشور جهان در برلین برپا شد و آییننامۀ مقررات ارتباطات رادیویی بهتصویب رسید.
رشد فزایندۀ رادیو و مخاطبانش آن را رسانهای جمعی و فراگیر نمود. ارزانی بهای رادیوهای ترانزیستوری نیز به پیشرفت این رسانه در کشورهای توسعهنیافته کمک کرد.
در حال حاضر در دنیا تقریباً یک میلیارد گیرندۀ رادیویی وجود دارد؛ یعنی برای هر چهار نفر یک گیرنده رادیویی موجود است.
رادیو در ایران
در سال 1303 هجری شمسی (1924 م) وزارت جنگ مقدمات استفاده از بیسیم را فراهم نمود. در سال 1305 بیسیم وارد ایران گردید. از سال 1311 مؤسسات بیسیم توسعه پیدا کردند که نهایتاً به ایجاد رادیو منتهی شد.
هیئت وزیران روز دوم مهرماه 1313 استفاده از رادیو را تصویب کرد و مقرراتی وضع شد که برای نصب آنتن و استفاده از رادیو اجازۀ وزارت پست و تلگراف و تلفن لازم بود.
در سال 1316 وزرات پست و تلگراف و تلفن مقدمات ایجاد مرکز رادیو را فراهم کرد و بهدنبال این اقدام، در سال 1317، سازمان پرورش افکار تأسیس شد. این سازمان دارای کمیسیونهای مطبوعات، کیت کلاسیک، سخنرانی، نمایشهای رادیویی و موسیقی بود.
در چهارم اردیبهشت 1319 اولین فرستندۀ رادیویی در ایران در محل بیسیم در جادۀ قدیم شمیران افتتاح شد.
از سال 1319 رادیو تهران در 24 ساعت فقط 8 ساعت برنامه اجرا میکرد که شامل اخبار، موسیقی ایرانی و گفتار مذهبی، فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی بود.
درسال 1322 رادیو تهران بخش دیگری به بخشهای قبلی خود افزود و صبحها نیز برنامهاش 3 ساعت افزایش یافت. در سال 1324 برای روزهای تعطیل نیز برنامههایی مدون پخش میشد.
توسعۀ رادیو در ایران
در بدو تأسیس، رادیو تهران دو فرستنده داشت که یکی برای موج متوسط و دیگری برای موج کوتاه بود. برای پخش برنامههایش نیز از استودیویی در محل اداره بیسیم استفاده میکرد.
در سال 1327 یک فرستنده در اختیار رادیو قرار گرفت و استودیویی کوچک در میدان ارگ برای پخش اخبار ساخته شد.
در سال 1336 نام رادیو تهران به رادیو ایران تغییر یافت و بعدها در جنب رادیو ایران فرستندۀ دیگری بهنام رادیو تهران نیز مشغول کار شد که در آغاز امر تنها موسیقی پخش میکرد.
اهداف و تشکیلات رادیو
ادارهکردن رادیو در بدو تأسیس به ادارۀ کل انتشارات و تبلیغات، به مدیریت دکتر عیسی صدیقاعلم، استاد دانشگاه، واگذار شد.
اهداف و وظایف این اداره عبارت بودند از:
تعیین سیاست و خطمشی رادیو
توسعۀ فرهنگ عمومی و آشناکردن مردم به اصول زندگی نوین
توجه به وحدت ملی، مبانی ملیت و حفظ استقلال
شرح تحولات کشور
رعایت کامل سیاست دولت در انتشار اخبار
تأسیس مدرسه برای تربیت خطیب، قصهگو و شاهنامهخوان
نصب رادیو و بلندگوی عمومی در مرکز شهر
تأسیس مدرسۀ هنرپیشگی